Groninger Participatiewerkboek: De kunst van het goede vragen stellen

Auteur Liesbeth van de Wetering en Marte Kappert Datum 25-03-2020

‘Samen maken we de stad en de dorpen.’ Dat typeert de manier van werken in Groningen. En daarbij hechten bewoners en gemeente aan een goed en democratisch samenspel.

Met ruimte om te bouwen aan vertrouwen en om gemeenschappelijkheid te verkennen. Dat gaat best aardig, ‘kon minder’ zoals Groningers zeggen. Maar het kan altijd beter.

Sinds kort kunnen plannenmakers, bestuurders en ambtenaren gebruik maken van het Groningse Participatiewerkboek bij het uitwerken of het betrekken van anderen bij plannen voor de buurt, wijk, dorp of stad.

Het werkboek bestaat uit twee soorten werkmateriaal:

  • Prikkelende praatplaten voor een goed gesprek over wat je belangrijk vindt in het samenwerken en de omgang met elkaar. En over ieders rol en bijdrage aan het samenspel. 
  • Praktische werkbladen om kennis en creativiteit te ontlokken bij allerlei mensen die willen meedenken over en meewerken aan vraagstukken.

De inhoud van het werkboek is bewust geen opsomming van do’s en don’ts of afvinklijstje. Het draait om ‘de goede vragen stellen’:

  • Over strategie: welke waarden, randvoorwaarden en spelregels vind je met elkaar belangrijk?
  • Over tactiek: welke vragen stel je bij je Plan van Aanpak? En wat is van belang bij een goed participatieproces?
  • Over uitvoering: hoe bereid je goede werkvormen voor bijeenkomsten voor? Een keuzewijzer met speelkaartenset met werkvormen voor een zinvolle dialoog hoort bij het werkboek.
  • Over het leren van het samenspel: welke lessen kun je trekken voor een volgend proces?

Elk werkblad kent twee varianten. Het ‘lege’ vel met plaatjes en steekwoorden geeft ruimte om ieders gedachten te noteren. De variant met vragen biedt een extra geheugensteuntje voor het voeren van een goed gesprek.

Het werkboek draagt bij aan het vergroten van democratische kwaliteit. Het is een handvat voor ambtenaren, die hun democratische en samenwerkingsvaardigheden willen ontwikkelen. De materialen ondersteunen in het vormgeven van een zorgvuldig democratische proces dat je als gemeente zelf organiseert en waarbij je meer en/of andere mensen wilt betrekken. Zeg maar: de doorontwikkeling van ‘Factor C’ (communicatie) naar ‘Factor D’ (democratie).

Voor (commerciële en maatschappelijke) ontwikkelaars is het een leidraad voor handelen, o.a. in het kader van de Omgevingswet. Met de invoering van de Omgevingswet wordt er van hen meer verwacht als het gaat om het vormgeven en uitvoeren van participatie. Het werkboek geeft waarden en uitgangspunten mee voor ontwikkelaars. Dat maakt ook het gesprek met gemeente en betrokkenen over de kwaliteit van de participatie beter mogelijk.

Het werkboek biedt raad en college handvatten voor hun rol voor wat betreft het kaderstellen en toetsen op de kwaliteit van het proces, zonder de betrokkenheid op de inhoud te verliezen.

Mocht je aanvullingen of vragen hebben, laat het dan vooral weten via: liesbeth.van.de.wetering@groningen.nl of marte@7zebras.nl